ଅଧ୍ୟାୟ ୧: ପୋଷଣ
MIL (ଓଡ଼ିଆ) · ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ · ବିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭା ଦେବୀ
📖 ପଦ୍ୟ ୬ — ସର୍ବଂସହା ମାଟି (MIL ଓଡ଼ିଆ, ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ): କବି ପରିଚୟ, ସାରାଂଶ, ଶବ୍ଦାର୍ଥ ଓ ମୂଳଭାବ।
ବିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭା ଦେବୀ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ କବି। ସେ (୧୯୨୬–୧୯୭୭) ଅବିଭକ୍ତ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଆଳି ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ନାଟରା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ସ୍ୱଦେଶ ପ୍ରୀତି, ସାଂସ୍କୃତିକ ଚେତନା, ଜୀବନବୋଧ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ପ୍ରତିଫଳିତ। ତାଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କାବ୍ୟ — ସବିତା, କନକାଞ୍ଜଳି, ମରୀଚିକା, ବିହାୟସୀ, ଝରାଶିଉଳି, ସ୍ୱପ୍ନଦୀପ, କାକଲି, ସଞ୍ଜୟନ, ମାଟି ପାଣି ପବନ ଇତ୍ୟାଦି। 'ସଞ୍ଜୟନ' ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ଏହି କବିତା ବିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭା ଦେବୀଙ୍କ 'ମାଟି ପାଣି ପବନ' ପୁସ୍ତକରୁ ଗୃହୀତ। କବି ଏଠାରେ ସର୍ବଂସହା ମାଟିକୁ ମା' (ଜନନୀ) ସହିତ ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି। ମାଟି-ମା' ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ସମାନ ସ୍ନେହ ବାଣ୍ଟି ଦିଅନ୍ତି; ସେ ଆମକୁ ମିଠା ପାଣି, ସ୍ୱଚ୍ଛ ପବନ, ବଳ, ଶକ୍ତି ଓ ଗଛ-ଲତାର ଫଳ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରନ୍ତି। ସବୁ ଦୁଃଖ-କଷ୍ଟ ନୀରବରେ ସହି ମଧ୍ୟ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇ ଚାଲନ୍ତି — ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ 'ସର୍ବଂସହା' କୁହାଯାଏ। କବି ଏହି ମାଟି-ମା'ର ମହାନୀୟ, ତ୍ୟାଗମୟ ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ମନୁଷ୍ୟ ମନରେ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ଓ ଦିବ୍ୟ ଚେତନା ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।
| ଶବ୍ଦ | ଅର୍ଥ |
|---|---|
| ସର୍ବଂସହା | ସବୁ ସହୁଥିବା (ସହନଶୀଳା), ପୃଥିବୀ |
| ସ୍ନେହ | ପ୍ରେମ, ମମତା |
| ବାଣ୍ଟି | ବିତରଣ କରି |
| ବଳ / ଶକତି | ଶକ୍ତି |
| ତୃପତି | ତୃପ୍ତି, ସନ୍ତୋଷ |
| ଲତା | ବେଲ, ଲହର |
ମାଟି (ପୃଥିବୀ) ଜନନୀ ପରି ତ୍ୟାଗମୟୀ ଓ ସହନଶୀଳା। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ସ୍ନେହରେ ଦେଇ ଚାଲନ୍ତି। ଏହି ମାଟି-ମା' ପ୍ରତି ଆମେ କୃତଜ୍ଞ ହେବା ଓ ତାଙ୍କ ତ୍ୟାଗର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝିବା ଉଚିତ — ଏହା ହିଁ କବିତାର ମୂଳ ଭାବ।
Get free daily notes, new chapter solutions, model question papers & exam updates — straight on your phone.
Follow on WhatsApp →