ଅଧ୍ୟାୟ ୧: ପୋଷଣ
MIL (ଓଡ଼ିଆ) · ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ · ଗୋଲୋକ ବିହାରୀ ଧଲ
📖 ଗଦ୍ୟ ୩ — ମାତୃଭାଷା ଓ ଲୋକଶିକ୍ଷା (MIL ଓଡ଼ିଆ, ଦଶମ ଶ୍ରେଣୀ): ଲେଖକ ପରିଚୟ, ସାରାଂଶ, ଶବ୍ଦାର୍ଥ ଓ ମୂଳଭାବ।
ଗୋଲୋକ ବିହାରୀ ଧଲ ଓଡ଼ିଆ ଗଦ୍ୟଭାଷାକୁ ନିଜସ୍ୱ କଳା-କୌଶଳରେ ରୁଚିକର କରିପାରିଥିବା ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ଓ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନୀ। ସେ (୧୯୨୧–୧୯୯୪) ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଗଙ୍ଗେଝଡ଼ିହ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସଂସ୍କୃତ ଓ ଭାଷା ବିଜ୍ଞାନରେ ବିଶେଷ ଶିକ୍ଷା ଲାଭକରି ସେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଫେସର ଥିଲେ। ସେ ଜଣେ ଭାଷାବିଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରାବନ୍ଧିକ, ଅନୁବାଦକ ଓ ଭ୍ରମଣ-ସାହିତ୍ୟ ରଚୟିତା। କୃତି — ଭାଷା ବିଜ୍ଞାନ, ଧ୍ୱନି ବିଜ୍ଞାନ, ଗଙ୍ଗାରୁ ଗୋଦାବରୀ (ଭ୍ରମଣ); ଅନୁବାଦ — ଗୋଦାନ, ଗବନ, ବନ୍ଦୀ ନେହେରୁ; ଓ 'ଓଡ଼ିଆ କେବେ' ପ୍ରବନ୍ଧ ସଙ୍କଳନ।
ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖକଙ୍କ 'ଓଡ଼ିଆ କେବେ' ପୁସ୍ତକରୁ ଗୃହୀତ। ଲେଖକ କହନ୍ତି ଯେ ଆମ ଦେଶରେ 'ଭାଷା ସମସ୍ୟା' କହିଲେ ଲୋକେ କେବଳ ହିନ୍ଦୀ-ଇଂରାଜୀ ବିବାଦ ବୁଝନ୍ତି; ଆଞ୍ଚଳିକ/ମାତୃଭାଷା କଥା ବେଶୀ ମନକୁ ଆସେ ନାହିଁ। ମାତ୍ର ପ୍ରକୃତରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷା (ମାତୃଭାଷା) ହିଁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପ୍ରୟୋଜନ। ଗାନ୍ଧିଜୀ ମାତୃଭାଷାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ମନେକରି ମାତୃଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷା ଦେବାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ। ମାତୃଭାଷାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶିକ୍ଷା ହିଁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ସହଜରେ ପହଞ୍ଚେ, ବୁଝାଯାଏ ଓ ଲୋକଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରସାରିତ କରେ। ବିଦେଶୀ ଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷା ଜନସାଧାରଣ ଓ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ। ତେଣୁ ଲୋକଶିକ୍ଷା ଓ ଜାତିର ପ୍ରକୃତ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ମାତୃଭାଷାର ବ୍ୟବହାର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ।
| ଶବ୍ଦ | ଅର୍ଥ |
|---|---|
| ମାତୃଭାଷା | ମା'ଠାରୁ ଶିଖିଥିବା ନିଜ ଭାଷା |
| ଲୋକଶିକ୍ଷା | ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଶିକ୍ଷା |
| ଆଞ୍ଚଳିକ ଭାଷା | ଅଞ୍ଚଳର ଭାଷା (ଯେମିତି ଓଡ଼ିଆ) |
| ଉପାଦେୟତା | ଉପଯୋଗିତା, ମୂଲ୍ୟ |
| ବିବାଦ | ଝଗଡ଼ା, ମତଭେଦ |
| ପ୍ରୟୋଜନ | ଆବଶ୍ୟକତା |
ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଶିକ୍ଷା (ଲୋକଶିକ୍ଷା) ଓ ଜାତିର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ମାତୃଭାଷା ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମାଧ୍ୟମ; କାରଣ ମାତୃଭାଷାରେ ଜ୍ଞାନ ସହଜରେ ହୃଦୟଙ୍ଗମ ହୁଏ — ଏହା ହିଁ ପ୍ରବନ୍ଧର ମୂଳ ଭାବ।
Get free daily notes, new chapter solutions, model question papers & exam updates — straight on your phone.
Follow on WhatsApp →