Chapter 2: Land Resource

📖 ପାଠ ୨ — ଭୂ-ସମ୍ପଦ: ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିସ୍ତାରରେ।

ପାଠ ୨ — ଭୂ-ସମ୍ପଦ (Land Resource)

📌 ୧. ଭୂମିର ଗୁରୁତ୍ୱ

ଭୂମି ଏକ ସୀମିତ ଓ ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ। ଏହାକୁ ତିଆରି କରାଯାଇପାରେ ନାହିଁ। କୃଷି, ବସବାସ, ଶିଳ୍ପ, ଜଙ୍ଗଲ, ରାସ୍ତା ଓ ଚରାଣ — ମାନବର ପ୍ରାୟ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଭୂମି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ୁଥିବାରୁ ଭୂମି ଉପରେ ଚାପ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ୁଛି।

🌍 ୨. ଭୂମି ବ୍ୟବହାର ପ୍ରକାର

ଭୂମିକୁ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ:

• କୃଷିଜମି: ଫସଲ ଚାଷ ପାଇଁ।
• ଜଙ୍ଗଲ: କାଠ, ଅମ୍ଳଜାନ, ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ।
• ଚରାଭୂମି: ପଶୁ ଚରାଇବା ପାଇଁ।
• ଅଣକୃଷି ଭୂମି: ସହର, ରାସ୍ତା, କାରଖାନା, ରେଳପଥ।
• ପତିତ ଜମି (fallow): ଉର୍ବରତା ଫେରାଇବାକୁ କିଛି ସମୟ ଚାଷ ନ କରାଯାଉଥିବା ଜମି।
• ବଞ୍ଜର ଭୂମି (waste): ମରୁଭୂମି, ପଥୁରିଆ ଜମି — ଚାଷ ଅଯୋଗ୍ୟ।

🛡️ ୩. ଭୂମି ଅବକ୍ଷୟ

🌳 ୪. ସଂରକ୍ଷଣ ଉପାୟ

ଭୂମି ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ — ବୃକ୍ଷରୋପଣ, ଠିକ୍ ଚାଷ ପଦ୍ଧତି (ଫସଲ ଆବର୍ତ୍ତନ), ଚରାଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଖଣି ଅଞ୍ଚଳ ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ଜୈବ ସାର ବ୍ୟବହାର ଓ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକ।